Wildzwemmen, ook wel bekend als open water zwemmen, wint snel aan populariteit onder natuurliefhebbers en avonturiers. Het is niet alleen een verfrissende manier om van de natuur te genieten, maar het heeft ook unieke effecten op het lichaam die verder gaan dan gewoon een verfrissende duik.
Dit zijn de factoren waarom het bijdraagt aan je emotioneel welzijn.
Het Effect van Koudeshock: 5 gelukshormonen
Wanneer je bij het wildzwemmen in een koud meer springt, ervaart je lichaam een onmiddellijke schok. Dit wordt de koudeshock genoemd. Bij de koudeshockreactie worden verschillende hormonen en neurotransmitters aangemaakt die bijdragen aan een gevoel van welzijn en euforie.
Deze hormonen komen vrij tijdens en na de koudeshock:
Adrenaline en noradrenaline
De plotselinge blootstelling aan koude temperaturen activeert het sympathische zenuwstelsel, wat leidt tot de aanmaak van adrenaline en noradrenaline. Deze hormonen spelen een cruciale rol in onze “vecht-of-vlucht” reactie. Ze zorgen ervoor dat ons hart sneller gaat kloppen, onze bloeddruk stijgt en onze ademhaling versnelt. Dit is een oeroude overlevingsmechanisme dat ons voorbereidt om te reageren op gevaarlijke situaties. Hoewel deze hormonen voornamelijk worden geassocieerd met de vecht-of-vluchtreactie en een verhoogde alertheid, kunnen ze ook bijdragen aan een verhoogd energieniveau en een gevoel van opwinding en welzijn na de initiële koudeshock.
Endorfine
Na de initiële koudeshock en de vrijlating van adrenaline en noradrenaline, begint het lichaam endorfine aan te maken. Endorfines zijn neurotransmitters die bekend staan om hun pijnstillende en euforische effecten. Ze binden zich aan de receptoren in je hersenen die pijnperceptie reguleren, waardoor je zenuwen als het ware verdoofd worden. Dit proces zorgt ervoor dat je sneller gevoelloos wordt voor de kou en tegelijkertijd een licht euforisch gevoel ervaart. Het is een natuurlijke high die veel wildzwemmers als verslavend beschrijven.
Dopamine
Deze neurotransmitter speelt een belangrijke rol in het beloningssysteem van de hersenen. Het zorgt voor gevoelens van plezier en voldoening. Bij blootstelling aan koud water wordt dopamine vrijgegeven, wat bijdraagt aan de positieve gevoelens na de koudeshock.
Serotonine
Hoewel voornamelijk bekend als een neurotransmitter die betrokken is bij het reguleren van stemming, slaap en eetlust, kan blootstelling aan koud water ook de afgifte van serotonine stimuleren, wat kan helpen bij het verbeteren van de stemming en het verminderen van angstgevoelens.
Deze combinatie van hormonen en neurotransmitters zorgt ervoor dat wildzwemmen in koud water niet alleen een fysieke uitdaging is, maar ook een bron van mentale en emotionele voordelen kan zijn. De aanmaak van deze gelukshormonen kan leiden tot een verbeterde stemming, verhoogde energieniveaus en een algemeen gevoel van welzijn en euforie.
Drie positieve effecten van wildzwemmen op het lichaam
Een Boost voor je Immuunsysteem
Een duik van slechts 5-10 seconden in koud water kan al een aanzienlijke impact hebben op je immuunsysteem. Het koude water zet het hele immuunsysteem aan het werk en helpt het lichaam beschermen tegen infecties in de bovenste luchtwegen. Regelmatige blootstelling aan koud water stimuleert de aanmaak van meer witte bloedcellen en monocyten, evenals hogere niveaus van interleukine 1b en 6, eiwitten die het immuunsysteem versterken. Dit betekent dat je lichaam beter voorbereid is om ziekten en infecties af te weren, wat resulteert in een sterkere algehele gezondheid.
Oxidatieve Stress en Antioxidanten
Wildzwemmen geeft het lichaam een dosis oxidatieve stress, een proces waarbij vrije radicalen worden gevormd. Hoewel dit in eerste instantie negatief kan klinken, stimuleert het lichaam hierdoor de productie van antioxidanten die de schade door vrije radicalen neutraliseren. Dit proces draagt bij aan het verbeteren van de algehele cellulaire gezondheid en kan helpen bij het vertragen van het verouderingsproces. Daarnaast hebben wildzwemmers vaak lagere niveaus van stresshormonen, wat bijdraagt aan een beter gevoel van welzijn en minder stress in het dagelijks leven.
Bloedsomloop en Bloedvaten
Zodra je in het koude water komt, trekken alle bloedvaten zich samen en stroomt het bloed naar de buik en het bovenlichaam om de interne vitale organen warm te houden. Dit proces, vasoconstrictie genaamd, helpt het lichaam om in koude omstandigheden te overleven. Wanneer je uit het water komt, openen de bloedvaten in de perifere organen zich weer, een proces dat vasodilatatie wordt genoemd. Deze cyclus van vernauwing en verwijding van de bloedvaten kan bijdragen aan een verbeterde bloedsomloop en cardiovasculaire gezondheid.
Naast de acute effecten van de koudeshock, zijn er dus langetermijnvoordelen verbonden aan regelmatig wildzwemmen in koud water. Wildzwemmen
- Versterkt het immuunsysteem: Herhaaldelijke blootstelling aan koud water kan het immuunsysteem versterken, waardoor je minder vatbaar wordt voor ziekten.
- Verbetert de bloedsomloop: De wisseling tussen koude en warmte stimuleert de bloedsomloop en helpt bij het verbeteren van de cardiovasculaire gezondheid.
- Verhoogt de mentale weerbaarheid: De mentale uitdaging van het trotseren van koud water kan leiden tot een verbeterde veerkracht en stressbestendigheid.
Tips voor Veilig en Comfortabel Wildzwemmen
Om optimaal te genieten van wildzwemmen en de koude temperaturen, is het belangrijk om enkele voorzorgsmaatregelen te nemen:
- Warm je spieren op: Voordat je het water in gaat, is het verstandig om je spieren op te warmen door te rennen, springen of andere dynamische oefeningen te doen. Dit helpt je lichaam voor te bereiden op de koude schok.
- Rustig ademen: Wanneer je het koude water betreedt, haal dan rustig adem. Koud water kan tijdelijke ademnood veroorzaken, dus adem kalm in en uit om paniek te voorkomen. Zorg ervoor dat je helemaal uitademt zodat alle lucht uit je longen is.
- Na het zwemmen opwarmen: Nadat je uit het water komt, is het belangrijk om je lichaam weer op te warmen. Dit kun je doen door een warme badjas aan te trekken of een warme drank, zoals thee, te nuttigen. Dit helpt je lichaamstemperatuur snel weer op peil te brengen en voorkomt onderkoeling.
Tips voor materiaal
- Wetsuite: Het dragen van een wetsuit is is aan te raden en bij een watertemperatuur onder de 18 graden en af te raden bij een watertemperatuur van meer dan 22 graden.
- Waterschoenen: bij sommige meren is het fijn als je met waterschoenen te gebruiken als je ergens moet lopen waar steentjes in je voet prikken
- Zwemboei: zeker bij wat kouder weer, of bij een meer waar er recreatieboten varen, is het aan te raden om een zwemboei te gebruiken, zodat anderen je gemakkelijk herkennen als zwemmer.
Swim to fight Cancer
Een van de manieren om met wildzwemmen ook nog bij te dragen aan een goed doel is Swim to Fight Cancer. Hier zwem je in open water 2 kilometer. Een afstand zwemmen van 2 kilometer lijkt misschien niet zo veel maar vergis je niet! Een geoefende zwemmer doet ongeveer 30 minuten over 2 kilometer. Een minder getrainde zwemmer doet hier gemiddeld een uur over.
Zwemtechniek
Wat zijn goede zwemtechnieken om 2 kilometer te kunnen volhouden? Hier is een playlist met 40 video’s!
Over Veronique
Als (werkgeluk)maker houd ik me graag bezig met activiteiten die bijdragen aan meer geluk en welzijn.
Ik sponsor de Swim to Fight Cancer in Vught ter nagedachtenis aan Karin Thijn. UMC Utrecht: de werkplek van Karin Thijn en de plek waar ze haar laatste levensdag zou doorbrengen. ’s Ochtends afgevoerd met de ambulance naar het ziekenhuis en ’s avonds overleden. Ter nagedachtenis aan haar schreef ik deze In memoriam:
En dit jaar ga starten met zwemtraining om de 2 kilometer te kunnen zwemmen om in 2025 mee te doen met Swim to Fight Cancer 😉
