Fairphone is niet zomaar een product. Het is een levend voorbeeld van betekenisvol ondernemen. Als initiatiefnemer van de Dag van de betekenisvolle ondernemer en als maker van de theatershow ScherpZicht wil ik dit graag onder de aandacht brengen. En nee, ik krijg geen commissie voor deze podcast blog 😉
Met de Dag van de Betekenisvolle Ondernemer vraag ik aandacht voor ondernemende mensen die betekenisvolle keuzes willen maken met een positieve impact op de planeet. Deze betekenisvolle keuzes beginnen bij je persoonlijke ontwikkeling. In theatershow ScherpZicht onthul ik daarom de zes krachten die een boost geven om te floreren in een wereld van overleven. En iedere bezoeker krijgt een exemplaar mee van mijn boek Coachen naar de kern: de magie van transformatie.
Scroll naar beneden om de podcast aflevering te bekijken.
Betekenisvol ondernemen voor beginners
Zelf heb ik ook een Fairphone gekocht, maar dat ging niet van een leien dakje. Sterker nog, het werd ontmoedigd toen ik ik de winkel informeerde naar deze telefoon. In mijn cabaret presentatie Betekenisvol ondernemen voor beginners op de Playground (in samenwerking van Huis73 met docenten van de cabaretopleiding Koningstheater Academie) heb ik betekenisvol ondernemen in de praktijk op de hak genomen.
ScherpZicht op Fairphone
In deze aflevering van de Chief Happiness Officer Podcast spreek ik met Raymond van Eck, de huidige CEO van Fairphone. We praten over de man achter Fairphone, zijn persoonlijke verhaal en zijn keuze om leiding geven aan een betekenisvolle onderneming.
Raymond is sinds augustus 2024 aangetreden. De organisatie kende een lange weg van betekenisvol ondernemen. Na jarenlang financiële uitdagingen en verlies maakte het bedrijf in 2025 bekend voor het eerst structureel winstgevend te zijn geworden. Tegelijkertijd kondigde het bedrijf aan uit te breiden naar de Amerikaanse markt.
Op het gebied van ‘fairtrade’ zijn ze erkend met internationale onderscheidingen zoals de Global Mobile Awards voor de Fairphone 4 en Fairphone 5, de Koning Willem I-prijs en vier opeenvolgende jaren de EcoVadis Platinum-rating, waarmee het bedrijf tot de top 1% van duurzaam beoordeelde ondernemingen wereldwijd behoort.
De Chief Happiness Officer Podcast in gesprek met Raymond van Eck
Na Bas van Abel, Eva Gouwens, Reinier Hendriks is Raymond van Eck de vierde CEO. Onder zijn bewind is Fairphone uit de rode cijfers geraakt.
Op basis van het boek Coachen naar de kern: de magie van transformatie spreken we over zijn persoonlijke groei: welke verschillende overlevingsstijlen heeft hij overwonnen? Hoe gaat hij om met schaarste? Wat is overvloed en wanneer is het goed genoeg?
De man achter de CEO van Fairphone: uit wat voor gezin komt hij? Hoe bleef hij trouw aan zijn eigen authenticiteit? Hoe heeft hij daardoor zijn eigen koers kunnen varen in de discussies die de organisatie heeft over betekenisvol ondernemen die – ogenschijnlijk – een tegenstelde is van een commercieel gezonde business? Hoe paste hij zijn krijgskunst toe om te komen waar hij nu staat?
Een lange weg naar betekenisvol ondernemen
Fairphone werd in 2013 opgericht door Bas van Abel vanuit een simpele maar radicale vraag: kun je een smartphone maken zonder uitbuiting van mensen en grondstoffen als uitgangspunt te nemen?
De aanleiding ontstond nadat Van Abel zich verdiepte in de verborgen keten achter consumentenelektronica. Smartphones blijken afhankelijk van een wereldwijd netwerk van grondstoffen, fabrieken en leveranciers waarin conflicten, milieuschade, kinderarbeid en extreem lage lonen een grote rol spelen. Fairphone wilde bewijzen dat het anders kon.
Ontstaansgeschiedenis
De eerste Fairphone ontstond als crowdsourcingproject in samenwerking met Waag. Het doel was ambitieus: een telefoon ontwikkelen met eerlijk gewonnen mineralen, betere arbeidsomstandigheden, een langere levensduur én mogelijkheden voor reparatie en hergebruik. Via crowdfunding werden in korte tijd meer dan 25.000 telefoons verkocht. Veel meer dan de vijfduizend die nodig waren om productie mogelijk te maken.
Vanaf het begin richtte het bedrijf zich op zogenoemde conflictvrije grondstoffen, zoals tantaliet uit coltanerts, goud, wolfraam en kobalt. Vooral goud bleek een van de grootste uitdagingen. De goudindustrie is berucht vanwege vervuiling, kinderarbeid en gevaarlijke werkomstandigheden. Samen met organisaties als Fairtrade en Solidaridad werd er gewerkt aan eerlijkere goudketens en betere inkomsten voor mijnwerkers in onder andere Peru. Een echte doorbraak ontstond pas toen grotere bedrijven begonnen mee te doen, waardoor volumes én inkomens konden stijgen.
Geen vakbond maar wel een fonds
Ook in China liep kwamen structurele problemen aan het licht. Voor de productie werkte het bedrijf samen met een fabriek die openheid beloofde over het productieproces. Toch bleek uit onafhankelijke rapporten dat er sprake was van problemen rond brandveiligheid, arbeidsomstandigheden en zelfs kinderarbeid. Daarnaast ontdekte Fairphone via anonieme gesprekken met werknemers dat het wettelijke minimumloon onvoldoende was om van te leven.
Omdat onafhankelijke vakbonden in China verboden zijn, richtte Fairphone een speciaal arbeidersfonds op: het Worker Welfare Fund. Via dit fonds betaalde de organisatie rechtstreeks extra geld aan de fabriek zodat werknemers bonussen konden ontvangen bovenop hun reguliere salaris. Daarmee probeerde het bedrijf het verschil tussen minimumloon en leefbaar loon te verkleinen. Tegelijkertijd werden afspraken gemaakt over verbeteringen op het gebied van veiligheid, training en arbeidsomstandigheden.
Mijn ervaringen met Fairphone 6
| Pluspunten | Minpunten |
| Mijn oude telefoon had problemen om te verbinden met mijn systeem in de auto, waardoor bellen lastig was. Deze telefoon maakte meteen verbinding met mijn autosysteem, waardoor ik zonder problemen kon bellen. Een fotograaf gaf een compliment over de kwaliteit van de camera. Maakt prima foto’s en stelt ze ook bij. Je draagt bij aan een beweging van duurzaamheid. Het was mijn keuze om ondanks dit experiment aan te gaan ondanks dat in de eerste instantie mij werd ontmoedigd om deze telefoon te nemen vanuit het argument ‘er zijn véél betere telefoons voor deze prijs’. Het is een betekenisvolle keuze geweest. Het heeft me geconfronteerd met mijn waarden. | Deze telefoon glijdt gemakkelijk weg. Het is een telefoon die het vaakst valt. Een bescherming op de voorkant is zeker noodzakelijk geweest. Omdat het gemakkelijk ergens van af glijdt, gleed de telefoon ook van het plankje boven de toilet in het water. Gelukkig kon ik het snel eruit halen, maar de volgende dag zat er condens op de lens. Na enkele dagen kon ik weer foto’s maken. Je moet wel handig zijn om de telefoon open te maken en onderdelen te vervangen. Bij CoolBlue weigerde de medewerker de telefoon open te maken, omdat ze niet ‘Fairphone gecertificeerd’ zijn. Hij kon het wel innemen als reparatie, maar dan zou ik mijn telefoon weken kwijt zijn. Wil je snel resultaat, dan moet je daarvoor naar Fairphone winkel. |
De evolutie van Fairphone 1 tot en met 6
De evolutie van Fairphone laat goed zien hoe het bedrijf stap voor stap probeerde duurzaamheid, repareerbaarheid en eerlijke productie verder te verbeteren.
- Fairphone 1 verscheen in 2013 als experimenteel crowdfundingproject. De focus lag op eerlijk gewonnen grondstoffen, betere arbeidsomstandigheden en bewustwording rond elektronica. Hoewel de eerste versie technisch nog beperkt was, bewees Fairphone dat er een markt bestond voor duurzame technologie.
- Met de Fairphone 2 zette het bedrijf in 2015 een grote stap vooruit. Dit toestel werd modulair ontworpen, waardoor gebruikers zelf onderdelen zoals batterij, scherm en camera konden vervangen. Het werd daarmee een van de eerste smartphones ter wereld die bewust ontworpen was voor reparatie en een langere levensduur.
- De Fairphone 3 bracht die filosofie verder richting de mainstream. Het toestel kreeg betere prestaties, een lagere prijs dan zijn voorganger en werd geleverd zonder oplader of oordoppen om elektronisch afval te verminderen. Gebruikers kregen wel een schroevendraaier mee om het toestel zelf te kunnen openen en repareren. Daarnaast beloofde Fairphone langdurige softwareondersteuning.
- Met de Fairphone 3+ werden onder meer de camera’s verbeterd en werd meer gerecycled plastic gebruikt in de behuizing.
- De Fairphone 4 betekende opnieuw een belangrijke stap. Dit model ondersteunde 5G, gebruikte Fairtrade-goud en conflictvrij kobalt en kreeg vijf jaar garantie plus langdurige beschikbaarheid van reserveonderdelen. Ook werkte Fairphone samen met /e/ Foundation zodat gebruikers konden kiezen voor /e/OS: een privacyvriendelijk alternatief voor Android zonder Google-diensten.
- In 2023 verscheen de Fairphone 5. Dit toestel kreeg opnieuw een maximale reparatiescore van 10/10 van iFixit en Fairphone beloofde maar liefst acht jaar software-updates — uitzonderlijk lang in de smartphone-industrie. Daarmee positioneerde het bedrijf zich nadrukkelijk tegenover de wegwerpcultuur die de technologiesector domineert.
- De nieuwste generatie, de Fairphone (Gen. 6), geldt volgens het bedrijf als de eerlijkste Fairphone tot nu toe. Het toestel bevat meer gerecyclede en eerlijk gewonnen materialen, heeft een lagere COâ‚‚-voetafdruk en kreeg opnieuw de maximale score van 10/10 voor repareerbaarheid.
In Coachen naar de kern: de magie van transformatie beschrijft Veronique Kilian zes overlevingsstijlen: hoe ze zijn ontstaan én hoe je ze doorbreekt, zowel individueel als in teams. Dit helpt om van conflict naar samenwerking te komen, het volle potentieel te benutten en te floreren. Een boek voor leiders, (team)coaches, HR-professionals en alle lezers die de moed hebben voorbij de oppervlakte te kijken en diepgaande verandering mogelijk willen maken.
