plezier, poen en prestatie bij de 10 principes van agile lean teamcoaching

“Let the show begin”, begint managementboek-programmamanager Ronand Jansen het seminar over Agile en Lean Teamcoaching. Het doek gaat open. In plaats van de gevierde auteurs Marijke Lingsma en Aty Boersma staat er echter een koor. De dirigent prominent met de rug naar ons toe, voor het koor geeft ze aanwijzingen. Koorleden met muziekblad in de hand. Niets bijzonders, denk je. Zo gewend zijn we aan dit traditionele beeld. Maar toch klopt het niet, want het koor Maze is geen `gewoon` koor. Het is een zelfsturende “vocal group”. De dirigent is niet de dirigent, zullen we leren aan het eind van dit ondernemerstheater waarin het nieuwste boek van de auteurs zal worden gepresenteerd. We worden gevraagd na te denken over vragen als:

Hoe stem je af op de klant in plaats van de dirigent, lees: leidinggevende? Hoe zorg je voor een verschuiving waarbij het team gaat voor het gezamenlijk belang in plaats van: eigenbelang gaat voor teambelang en voor organisatiebelang? Hoe zorg je voor “blending”: samen een unieke sound maken waarbij je niet meer kan achterhalen wie waaraan heeft bijgedragen?

Blending als vorm voor pure co-creatie?

Aan de hand van een real life demontraties van Maze kijken we toe hoe deze vocal group tot blending komt, een gezamenlijk ritme met elkaar opbouwt en diverse talenten de lead nemen. Ze fungeren als illustratie voor de principes die de auteurs presenteren. Wat zijn de 10 principes voor agile-lean teamcoaching die Boers en Lingsma hebben ontdekt? 1) Een organisatie bestaat uit betekenisvol met elkaar verbonden teams; 2) Harde en zachte aspecten van samenwerken zijn niet uit elkaar te trekken; 3) Evaluatie en reflectie zijn even belangrijk als actie; 4) Het gaat niet om de beste aanpak, maar om de eerstvolgende betekenisvolle stap; 5) Lenigheid is stollen en vloeibaar blijven tegelijk; 6) Lenigheid heeft lenige gewoonten nodig met een structureel karakter; 7) Ontwikkelen kan alleen wanneer mensen zich bewust zijn van hun eigen bijdrage; 8) Transparantie maakt collectief eigenaarschap mogelijk; 9) Klantfocus is de aanjager van verbeterdynamiek; 10) Betekenisvol bewegen vraagt om principes – methoden en regels zijn hulpmiddelen.

Heel eerlijk: Sommige tips van de auteurs waren toch oude wijn in nieuwe zakken, maar gelukkig waren er ook bevestigingen die ik herken uit mijn praktijk als teamcoach. Én nieuwe inspiratie die al zingend door Maze werden geïllustreerd.

Enkele voorbeelden:

Werk met een Check-In.

In diverse teams heb ik vaker de Authentieke Dialoog toegepast. Dat begint met een check-in voor teamleden. Welke vragen zou je tijdens een check-in kunnen stellen? Denk aan: wat kom je brengen? Wat heb je te leren? Waarin wil je je ontwikkelen? Hoe kan je wat je geleerd hebt in je vorige team hier inbrengen? Dit soort vragen zijn niet nieuw, maar het is goed te horen dat een check-in zoals bij de Authentieke Dialoog door meerdere auteurs worden erkend, o.a. ook door Jitske Kramer en Danielle Braun in hun recente boek Building Tribes.

Hoe kan je ieder erkennen in zijn of haar individuele talent?

Om in de muziek-metafoor te blijven: hoe zorg je ervoor dat jouw alt-stem bijdraagt aan het geheel? Een teamcoaching – iedere teamcoaching die ik begeleid – begint met het erkennen van het individuele talent.

Onlangs heb ik in een teamcoaching de deelnemers hun eigen communicatiestijl laten uitleggen aan elkaar. Vervolgens hebben ze ervaren hoe het is om in de communicatiestijl van de ander een boodschap over te brengen. Lastig, hilarisch en leerzaam. Maar ieder werd wel gehoord én erkend.

Hoe vaak heb ik niet gehoord bij een team: wat zijn de kaders?

Vaak zijn deze zoek; het hoogste management geeft zogenaamd “alle ruimte” en de direct leidinggevende wordt uit het team gesneden. Het team heeft de opdracht: vanaf nu ben je zelfsturend. Gevolg: chaos, het overzicht is weg, gebrek aan goede gespreksfacilitering tijdens de opstart van het team, er wordt eindeloze consensus gezocht, emotionele onveiligheid, proberen controle te krijgen, teamleden haken af. Herken je dit? Kaders dienen vanaf het begin af aan helder te zijn. Vanuit de muziek-metafoor: je moet wel eerst duidelijk hebben dat we werken met een vierkwartsmaat en niet met een wals. En wat is de gezamenlijke grondtoon? Als de kaders helder zijn, kan je improviseren.

En als je dán gaat improviseren, gaat het niet meer over het precies zingen van de noten, maar om het maken van goede muziek.

 

Routines zijn cruciaal

Vaak leer ik mijn klanten over nieuwe gewoontes. Hoe zorg je ervoor dat je reflectie gaat integreren in je dagelijks werk? Dat heeft te maken met routine. In principe geven “a daily stand” en “scrum” routes die geroutineerd erin sluipen. Een check-in is een routine. Een evaluatie van 10 minuten kan ook een routine zijn.

Een van de 10 principes uit agile-lean teamcoaching: “evaluatie en reflectie zijn even belangrijk als actie” is een belangrijke maar soms hardnekkige voor teams om te beoefenen, is mijn ervaring. De hoge werkdruk is voor sommigen een perfect excuus om geen tijd te hebben voor evaluatie en reflectie. Er kan hooguit tijdens een training of teamcoaching worden gereflecteerd. Maar het gaat juist om de integratie van evaluatie en reflectie in hun dagelijks routine.

Routine geeft ruimte voor wendbaarheid.

Vanuit de bril van groepsdynamica …

is Maze een prachtig voorbeeld van een team in de performance fase: ze zijn goed door de zogenaamde “autoriteitscrisis” gekomen, er is geen “seperatiecrisis” noch een “intimiteitscrisis”. Er is flow tussen iedereen, diverse talenten nemen de lead bij diverse projecten. Ik leerde over hun waarden die ze samenvatten in 5P’s: plezier (lees werkgeluk), poen, prestatie en publiciteit. Ik leerde hoe belangrijk het is dat een team letterlijk en figuurlijk een gezamenlijk ritme ontwikkelt om naar de performance fase te gaan. En dan ga je floreren! En Maze floreert: verkozen tot koor van het jaar 2018; en de dirigent is verkozen tot dirigent van het jaar 2018.

Zelforganiserend verbeteren is een uitdaging. Er zijn winsten, maar ook zeker hobbels. Volgens BG Magazine lopen teamleden van zelforganiserende teams grotere risico’s op langdurig verzuim! Stel een teamcoach aan, stelt BG Magazine. En dan: Let the show begin!

www.trainjegelukscompetenties.nl

www.k-tdynamics.nl