Mo Gawdat’s Logica van geluk

Extreem rijk, succesvol en ongelukkig. Horen deze drie bij elkaar? En over wie hebben we het dan? Of moet ik zeggen: over wie hadden we het dan? Want volgens auteur Mo Gawdat is dit in de verste verte niet meer het geval, ondanks het verlies van zijn zoon Ali.

De auteur van De Logica van het geluk is Chief Business Officer Google X. Hij krijgt veel publiciteit als hij het 368 pagina dikke boek publiceert waarin hij zijn logica van het geluk uitlegt. Wat is de logica?

Gawdat start met een aantal filosofische basis aannames:

  • geluk is de afwezigheid van ongeluk en geluk is je standaardinstelling
  • succes is geen belangrijke voorwaarde voor geluk, maar geluk draagt wel bij aan succes
  • geluk is jouw perceptie van de gebeurtenissen van je leven minus jouw verwachtingen van het leven
  • het is de gedachte en niet de gebeurtenis die je ongelukkig maakt
  • geluk begint met een bewuste keuze

Mijn verwachting was dat de Logica van het geluk een boek zou zijn wat ik lekker kon doorlezen, maar die verwachting kwam niet uit. Dat zal wel te maken hebben met mijn perceptie. Ik houd meer van kort en bondig. Laat ik dan hieronder een overzicht geven, voor het gemak.

 

Gawdat onderscheidt 5 stemmingen, die volgens hem bepaald worden door je gedachten:

  1. Niet meer helder kunnen nadenken = staat van verwarring
  2. Negatieve gedachten = staat van lijden
  3. Stoppen met denken = staat van ontsnapping
  4. Positieve gedachten = staat van geluk
  5. Uitstijgen boven je kluwen gedachten = staat van diep geluk

Wat ik herken zijn de verlangens die sommige van mijn coachees uitspreken om “rust in het hoofd te hebben”. Of coachees die ontdekken: “ik ben altijd onrustig. Ook al heb ik wèl succes, de onrust houdt niet op.” Alleen betwijfel ik of het alleen de gedachten-beheersingen zijn die zorgen voor een staat van (diep) geluk.

 

Wat is de formule? De auteur schept een geluksformule als een wiskundige: elimineer 6 illussies, 7 blinde vlekken en ga voor 5 waarheden. Geluk = 5 minus 6 minus 7. Hieronder een kort overzicht:

Lijden wordt veroorzaakt door 6 illusies. Keer ze zo om:

  1. Het brein geeft automatisch negatieve gedachten. Jij bent die stem niet! Observeer jezelf. Kom met blije en nuttige gedachten
  2. Zelf: je baseert je identiteit op … emoties? rollen? sociaal wenselijk gedrag? Zet je masker af en wees jezelf
  3. Kennis: vasthouden aan foute veronderstellingen en verkeerde opvattingen maakt ongelukkig. Niets is goed of slecht maar het denken maakt het zo. Je weet iets nooit zeker. Hoeveel “slechte gebeurtenissen” bleken na verloop van tijd de beste te zijn die je ooit hebt meegemaakt?
  4. Tijd: Leef je in het verleden en beleef je nog verdriet, woede en schaamte? Of leef je in de toekomst en voel je stress, zorgen en spanning? Gelukkige emoties zijn verankerd in het heden. Leef hier en nu
  5. Controle: als je alles onder controle wil hebben, neemt je lijden toe omdat je verslaafd bent aan het resultaat. Ga in plaats daarvan voor ‘toegewijde acceptatie’: houd je niet bezig met het resultaat, maar doe gewoon je best. Dat is veel relaxter, en leer ervan als je prestatie anders is dan je verwachtte. Laat niet de situatie maar je houding je geluk bepalen.
  6. Angst: Begrijp de angstspelletjes van je brein. Bedenk zowel de worst case als de best case scenario’s. Het enige wat het leven wil, is te worden beleefd.

 

We houden vast aan een negatieve ‘waarheid’ door 7 blinde vlekken:

  1. Filters: we hebben 35.000 negatieve gedachten per dag. We willen sneller een besluit nemen om iets negatiefs te vermijden dan iets positiefs te bereiken. De amygdala gebruikt tweederde van zijn neuronen om negatieve ervaringen op te sporen en meteen in het lange termijn geheugen op te slaan. Positieve ervaringen moeten twaalf seconden in het bewustzijn blijven voordat het in het lange termijn geheugen wordt opgeslagen. We hebben een negativiteitsfilter. Richt je daarom bewust op positieve aspecten in je waarneming.
  2. Aannames: een aanname is een verhaal in je hersenen en niet de waarheid. Ga voorbij aannames om de waarheid te vinden.
  3. Voorspellingen zijn mogelijkheden die je brein aanmaakt. Voorkom dat negatieve gedachten een self-fulfilling prophecy worden.
  4. Herinneringen zijn een afspiegeling van wat je denkt dat er is gebeurd; ze hoeven niet waar te zijn.
  5. Oordelen verhullen vaak de waarheid omdat de context ontbreekt.
  6. Emoties beïnvloeden de perceptie van de waarheid.
  7. Overdrijving zorgt voor uitvergroting van iets negatiefs wat het lijden vergroot.

Met zijn uitspraak dat ‘het enige wat meestal mis is met ons leven de manier is waarop we erover denken,’ laat de Gawdat nogmaals zien dat we ons gelukkig kunnen denken. In de praktijk zie ik dat het denken zeker wel beïnvloedbaar is, maar ik vraag me af of dit de ultieme sleutel is. Er wordt continue gespeeld met het begrip ‘waarheid’. Iets is wel ‘de waarheid’ en iets is ‘niet de waarheid’. Met als climax van de geluksformule “de 5 ultieme waarheden”:

  1. Nu: Je bent volledig aanwezig als je de tijd loslaat. Wat je ook doet, geef het onverdeelde aandacht. Leef je leven in het hier en nu en niet in je hoofd.
  2. Verandering: als alles wat je doet moeiteloos gaat, heb je je levenspad gevonden. Kijk naar wat je al hebt en beoefen dankbaarheid. Kijk “omlaag” in plaats van omhoog wat je nog allemaal ‘moet realiseren’.
  3. Liefde: houd van jezelf. Laat het leven vloeien. houd wat je nodig hebt en geef de rest weg. Kies ervoor vriendelijk te zijn in plaats van gelijk te hebben.
  4. Dood. We moeten er allemaal aan geloven. Onze fysieke gedaante sterft af, maar we gaan nooit echt dood. Het leven is te huur: huur een vol en gelukkig leven.
  5. Ontwerp. Geef je over aan de schoonheid van het ontwerp dat leven heet.

Eigenlijk is het boek een poging om de mens te ont-doen van de dictatuur van het denken die tussen de mens en het leven in staat. De auteur stelt het leven zelf gelijk aan ‘de waarheid’. Hij sluit het boek dan ook af met ‘Leef de waarheid. Zo eenvoudig is het vinden van geluk.”

Het boek vond ik langdradig, maar dat zal te maken hebben met mijn verwachting van ‘de waarheid’. Laat ik dan vanuit toegewijde acceptatie positief afsluiten met 5 bevestigingen en tips die ik eruit haal:

  1. Je kunt het brein trainen om gelukkige gedachten te produceren.
  2. Verbinden met het leven maakt gelukkiger dan in gedachten vechten en te blijven hangen in de zorgen in je hoofd (35.000 negatieve gedachten per dag).
  3. Houdt een positieve ervaring minstens 12 seconden in het bewustzijn.
  4. Toegewijde acceptatie helpt om wendbaar om te gaan als een situatie niet is zoals je verwachtte, maar wel je best te doen.
  5. ‘Kijk omlaag’ wat je al hebt in plaats van omhoog naar wat je nog niet hebt, helpt om dankbaarheid te trainen.
  6. Ontwikkel geestkracht, zodat je je gedachten kunt gebruiken voor creatiekracht. Self-fullfilling prophecy als techniek voor de gelukscompetentie Dreambuilding.
  7. Om een staat van diep geluk te bereiken door de kluwen gedachten te overstijgen is het belangrijk om geestkracht te ontwikkelen. Dis is te trainen.