Optimist Radio nodigde mij uit voor een live radiogesprek over mijn boek Leidinggeven aan zelforganisatie. Een paradox?
Zongebruind stap ik in de zomer de studio binnen. De professionele apparatuur wordt bediend door Brian de Mello, uitgever van Optimist Radio en Job Koskamp.
In de studio van Optimist Radio in Amsterdam ontstond een open gesprek met prikkelende vragen, waarin Optimist Radio presentatoren Brian en Job precies die vragen stelden die in veel organisaties leven, maar zelden hardop worden uitgesproken.
Al snel werd duidelijk dat de échte vragen niet gaan over structuren of modellen, maar over hoe teams besluiten nemen, met spanning omgaan en elkaar werkelijk begrijpen. Waarom stokt samenwerking? Waarom verdwijnt werkplezier? En waarom kost verandering zoveel energie — juist in teams die geacht worden zelforganiserend te werken?
In het radiogesprek werd ik uitgedaagd om mijn ervaring als teamcoach en werkgeluksdeskundige te verbinden met Taoïstische wijsheid en de dagelijkse praktijk van nuchtere organisaties. Het werd een verdiepend gesprek over teamflow, leiderschap en de vaak onzichtbare dynamiek die bepaalt of samenwerking écht werkt — of vastloopt.
Ook blikt Optimist Radio terug op het artikel dat Optimist Magazine heeft gepubliceerd over de Tao van Teamwork.
Vijf thema’s die bij Optimist Radio blootlegden waarom teams vastlopen — en hoe het anders kan:
1. Van Taoïsme naar teamflow
Een van de eerste vragen die werd gesteld was:
“Wat is eigenlijk het geheim van een goed functionerend team?”
Ik legde uit hoe het Taoïsme, en in het bijzonder het model van de vijf elementen (vuur, aarde, metaal, water en hout), een krachtig kompas vormt om teams te begeleiden naar wat ik teamflow noem: een staat waarin energie, veiligheid, richting en groei samenkomen.
We bespraken hoe:
- Vuur staat voor energie, bevlogenheid en passie
- Aarde gaat over gezamenlijke grond, verbinding en collectief bewustzijn
- Metaal draait om helderheid, kaders, keuzes en structuur
- Water gaat over psychologische veiligheid, kwetsbaarheid en flow
- Hout staat voor groei, ontwikkeling en toekomstgerichtheid
Deze elementen gebruik ik dagelijks als teamcoach om te zien waar een team uit balans is en waar interventies nodig zijn.
2. Waarom zelforganiserende teams vaak vastlopen
Brian en Job waren zichtbaar nieuwsgierig naar de praktische kant:
“Hoe werkt dit in nuchtere, Hollandse organisaties?”
en
“Waarom mislukken zoveel zelforganiserende teams?”
We spraken over hoe teams vaak “aan hun lot worden overgelaten”, waardoor groepsdynamiek, onuitgesproken spanningen en onduidelijke kaders het overnemen. Juist bij zelforganisatie blijkt het metaalelement (heldere afspraken, besluitvorming en kaders) regelmatig onderontwikkeld.
Ik deelde voorbeelden uit de praktijk, zoals teams die geen besluiten kunnen nemen omdat informatie versnipperd is, of fusieteams waarin het aardeelement ontbreekt: mensen werken samen, maar voelen zich nog geen team.
3. Werkgeluk, het brein en gelukscompetenties
Een ander belangrijk thema in het interview was werkgeluk en de rol van het brein. Vanuit mijn achtergrond als werkgeluksdeskundige en mijn kennis van de neuro-affectieve psychologie lichtte ik toe hoe positieve emoties het zogeheten higher brain activeren — het deel van het brein dat creativiteit, samenwerking en veerkracht mogelijk maakt.
Daaruit ontstond het gesprek over gelukscompetenties: vaardigheden die je bewust kunt trainen om ook onder druk in balans te blijven. We spraken onder andere over:
- geluksbewustzijn (weten wat je écht voedt)
- synchroniseren (in flow raken met jezelf en je omgeving)
- het verschil tussen kortstondige kicks en duurzaam geluk
4. Leiderschap en het zichtbaar maken van werkgeluk
Tot slot kwam leiderschap aan bod. Ik vertelde waarom ik jaarlijks een award uitreik aan leiders en managers die werkgeluk daadwerkelijk mogelijk maken binnen hun organisatie. Leiderschap blijkt cruciaal in het creëren van de voorwaarden waarin teams kunnen floreren — niet door controle, maar door vertrouwen, aandacht en voorbeeldgedrag.
5. Zelf beginnen met werkgeluk
Een mooie afrondende vraag was:
“Wat kun je doen als jij wél met werkgeluk aan de slag wilt, maar je organisatie nog niet?”
Mijn antwoord: begin bij jezelf. Werkgeluk laat zich niet opleggen, maar wél trainen. Wie zelf gelukscompetenties ontwikkelt, merkt vaak dat er beweging ontstaat — in kansen, relaties en loopbaan.
Nieuwsgierig geworden?
Het volledige gesprek geeft een rijk beeld van hoe Taoïstische principes, teamcoaching en moderne psychologie elkaar versterken in organisaties van nu.
Wil je meer weten over mijn werk, boeken of opleidingen, of ben je benieuwd hoe dit gedachtegoed in jouw team of organisatie toegepast kan worden? Dan nodig ik je uit om verder te kijken op deze website.
Optimist Radio en Yoursafe Radio
Optimist Radio is een programma gepresenteerd door Brian de Mello en Job Koskamp op Yoursafe Radio (DAB+ en FM 90.7 Randstad), onderdeel van Optimist Media, dat zich richt op economie, ecologie, gezondheid, samenleving en zingeving, en ook een podcast heeft.
De zender en The Optimist Media (waaronder de radio en een magazine) worden ook door Brian de Mello beheerd ten tijde van mijn radio opname
Optimist Radio gaf een wekelijkse radioshow met gasten over relevante thema’s, plus maandelijkse podcasts die Artikelen uit Optimist Magazine bespreken. Deze zender werd beheerd door Giel Beelen. Helaas werden eind 2025 alle programma’s van deze zender stopgezet. Daarom gaat Optimist Radio nu alleen verder als Podcast.
De radio uitzending is ook te beluisteren als podcast.
