Loopbaanvisie heeft een thema nummer uitgebracht: trauma. In dit thema nummer is mijn artikel opgenomen. Aanleiding is mijn boek Coachen naar de kern: de magie van transformatie.
Na jaren van coaching en onderzoek… dit is het boek waar ik alles in heb samengebracht.
Dit is niet zomaar een boek. Het is een stukje van mijn eigen helende reis.
LoopbaanVisie publiceert:
Iedere loopbaancoach ziet het terug op de werkvloer: werknemers die zichzelf over de kop werken, geen hulp durven vragen, moeite hebben met feedback of in conflict raken met hun leidinggevende. Op het eerste gezicht lijken dit op zichzelf staande problemen, maar vaak liggen er diepere, onbewuste patronen aan ten grondslag. Gedrag dat ooit nodig was om als kind emotioneel te overleven, vertaalt zich op de werkvloer in belemmerende patronen. Dit noemen we overlevingsmechanismen. Maar het goede nieuws is: deze patronen zijn niet vaststaand. Ze kunnen getransformeerd worden, waardoor werknemers niet langer vastzitten in overleving, maar werkelijk gaan floreren.
Wat je niet verwerkt, neem je mee naar je werk
Veel mensen nemen onbewust hun verleden mee naar de werkvloer. Kleine ervaringen uit de kindertijd kunnen zich vastzetten in overlevingsmechanismen die later invloed hebben op hoe iemand werkt, samenwerkt en leiding ontvangt. Dit subtiele trauma uit zich in hardnekkige patronen zoals moeite met feedback, structureel overwerken, perfectionisme of een diepgewortelde angst om fouten te maken. De sleutel tot verandering ligt in transformatie: het herkennen van deze overlevingsstrategieën en de onderliggende pijn, zodat iemand vrij is om vanuit authenticiteit te gaan werken.
Trauma wordt vaak geassocieerd met ingrijpende, schokkende gebeurtenissen. Maar subtiel trauma ontstaat juist door herhaalde momenten van emotionele onveiligheid. Een kind dat niet mag huilen, leert zichzelf te verharden. Een kind dat vooral gewaardeerd wordt om prestaties, ontwikkelt perfectionisme. Op de werkvloer kan dit leiden tot medewerkers die zichzelf uitputten, geen hulp durven vragen of moeite hebben met autoriteit. Wanneer een kind afhankelijk is van een ouder, moet het vaak kiezen tussen aanpassing of authenticiteit. De keuze valt dan op aanpassing, om de liefde en acceptatie van de ouder te behouden (Maté, 2004).
Daarnaast blijft trauma niet alleen mentaal aanwezig, maar ook fysiek. Het nestelt zich in het zenuwstelsel en zendt een fundamenteel gevoel van onveiligheid uit, wat invloed heeft op iemands reacties en stressregulatie
De driedeling van de persoonlijkheid: van overleving naar vitaliteit
Om beter te begrijpen hoe overlevingsmechanismen werken, gebruik ik het model van professor dr. Franz Ruppert. Hij onderscheidde drie delen in de persoonlijkheid: het getraumatiseerde deel, het overlevingsdeel en het gezonde deel (Rupert, 2011). Voor organisaties vond ik deze termen te klinisch klinken. Daarom heb ik ze hernoemd naar het gekwetste deel, het overlevingsdeel en het vitale deel (Kilian, 2018).
Het gekwetste deel draagt de onverwerkte pijn en angst van eerdere kwetsingen. Wanneer deze pijn te groot is, kan dit leiden tot psychisch trauma. In dat geval wordt het gekwetste deel als een afgesplitst deel van de persoonlijkheid buiten het bewustzijn gehouden. In het dagelijks leven kunnen onverwachte situaties deze diepgewortelde pijn triggeren, waardoor oude emoties zoals angst, verdriet of woede plotseling naar boven komen. Dit deel wordt onderdrukt door het overlevingsdeel. Dit komt tot uiting als een medewerker woede onderdrukt of zelfs ontkent, geen gezonde grenzen aangeeft om zich maar aan te passen of van slag is door een opmerking van een collega die ‘niet zo bedoeld was’ maar wel pijn doet.
Het overlevingsdeel fungeert als beschermingsmechanisme om te voorkomen dat de pijn uit het gekwetste deel naar de oppervlakte komt. Dit verklaart waarom mensen vaak alleen hun overlevingsgedrag laten zien op het werk, en niet hun onderliggende kwetsbaarheid.
Daartegenover staat het vitale deel, dat zorgt voor groei, verbinding en duurzaam geluk. Dit deel is in staat om pijn te erkennen en te doorvoelen zonder erin vast te blijven zitten. Wanneer vastzittende pijn wordt verwerkt en overlevingsgedrag wordt losgelaten, krijgt het vitale deel de ruimte. Dit is het enige deel dat in vrijheid keuzes kan maken en daadwerkelijk kan kiezen voor duurzaam geluk.
Wil je het hele artikel lezen? Ga naar het artikel van LoopbaanVisie: Hoe subtiel trauma je werk beïnvloedt
Meer weten? Stuur een mail naar
Loopbaanvisie: een onafhankelijk vakblad
LoopbaanVisie wil professionals in loopbaanbegeleiding en mobiliteit inspireren en uitdagen tot hoogwaardige beroepsuitoefening. Met interviews, artikelen, recensies en kritische beschouwingen informeert het tijdschrift over wetenschappelijk onderzoek en maatschappelijke trends die het vak vorm en inhoud geven. Heldere beschrijvingen van methoden en casuïstiek geven concrete handvatten voor de dagelijkse praktijk. Een forum, lezersacties en een webcommunity betrekken de lezer nauw bij de totstandkoming van zijn eigen vakblad. Zo wordt LoopbaanVisie hét platform voor ontmoeting, uitwisseling en verdieping.
Eerdere thema’s van loopbaanvisie waren onder andere: Leiderschap, Veerkracht, Zingeving.
Het themanummer Trauma van LoopbaanVisie is uitgekomen in het derde kwartaal van 2025.
Ook heeft LoopbaanVisie aandacht voor De week van de loopbaan.
