De Gelukscompetenties van Riksja Travel

Werkgeluk rendeert en leidt naar succes. Hoe dan? Voor de zede keer heeft Riksja Travel de Reisgraag Award gewonnen. Voor Riksja Travel is werkgeluk een van de pijlers van het bedrijf. Lees hieronder de gelukscompetenties die zij toepassen.

Riksja Travel is een reisbureau dat reizen organiseert naar meer dan 40 landen. Tussen 2000 en 2010 groeide Riksja Travel uit tot een internationaal reisbedrijf met 225 medewerkers in vier landen. Het bedrijf was winstgevender dan gebruikelijk in de reisbranche. De website van Riksja Travel verkondigt: ‘We hebben geen merk. We hebben een hart.’ En: ‘We willen ook de mensen die bij ons werken dichter bij hun bestemming brengen. Dat doen we onder andere met ons geluksbeleid.’

Geluk vertaalt Riksja Travel door iedereen die er werkt blij te maken. De redenering is ‘als we zelf blij zijn, kunnen we ook onze reizigers blij maken’. In  pr-uitgingen staat het stempel ‘Soulventure, ondernemen met een hart’, ondersteund door kreten zoals ‘geef geluk door’.

Oprichter en directeur Marius Appelman van Riksja Travel geeft in zijn visiestuk De grote sprong van organisaties weer hoe geluk werkt in zijn bedrijf. Begonnen op de zolderkamer, koos hij ervoor om het anders te doen. Hij ontwikkelde business vanuit het perspectief van geluk. Inmiddels is hij gekomen tot acht nieuwe paradigma’s. Deze zijn te vertalen naar de benodigde gelukscompetenties, die op hun beurt ook te herleiden zijn uit de praktische voorbeelden die Appelman noemt in zijn visiestuk. Hoe gebruikt Riksja Travel gelukscompetenties en wat kunnen we hiervan leren?

 

Alignment

  • Kies voor een hoger doel dat de commerciële doelen overstijgt. Appelman schrijft: ‘De organisatie werkt met een hoger, alles overstijgend doel. Als je een doel hebt waaraan iedereen een grote betekenis hecht, dan wordt dat de lijm die iedereen kan binden. Tony Hsieh deed dit ook met zijn internetschoenenbedrijf Zappos en was daar ongekend succesvol mee. Het hogere doel is bij Zappos – net als bij Riksja – het gelukkig maken van de medewerkers’.
  • Biedt iedere medewerker een training aan om zijn/haar persoonlijke levensmissie en talenten te ontdekken. Bij Riksja Travel noemen ze dit een ‘Riksja Quest’. Op deze manier stimuleer je medewerkers met passie te doen waar ze goed in zijn. Ze gaan werken vanuit hun zogenaamde sweet spot. Mogelijk komen daar nieuwe taken uit voort. Stel daarop aansluitend ter ondersteuning de benodigde kennis- en vaardigheidstraining beschikbaar.

 

Persoonlijk leiderschap

  • Pak de sweet spot op als werkgeverstaak. Appelman: ‘Het is de taak van de organisatie en de medewerker om de sweet spot te vinden waar levensmissie en werk elkaar bekrachtigen’.
  • Creëer een zo groot mogelijke betrokkenheid en speelruimte waar persoonlijk leiderschap wordt uitgenodigd. Bij Riksja Travel is een celstructuur ingevoerd. Kleine teams van tien tot twintig mensen doen hun eigen marketing en inkoop alsof het een eigen bedrijf is, met een managementteam. Vertegenwoordigers van ieder celmanagement overleggen met elkaar over de koers van het bedrijf. Er wordt hierdoor een groot beroep gedaan op het persoonlijk leiderschap.
  • Beslis niet op basis van meerderheid maar op basis van het principe dat iedereen aan boord is bij de beslissing.

 

Spelen

  • Laat de vorm los en benut de speelruimte die dan ontstaat. De speelruimte die gecreëerd wordt, ontstaat op basis van het loslaten van regels en door het vinden van goede redenen om iets te doen. Appelman: ‘We proberen de zaken niet te veel dicht te timmeren. Onze enige regel is dat we geen regels hebben. We willen dat we alles met een goede reden doen en dat deze steeds ter discussie kan blijven staan.’
  • Laat plezier een drijfveer zijn. Appelman liet zich hierbij inspireren door Tony Hsieh (eigenaar en oprichter van Zappos) die flow, fun en purpose als basisdrijfveren van toekomstige organisaties propageert (Hsieh, 2011).

 

Overvloedsdenken

  • Werk actief aan een hoger bewustzijn. Heb de moed om tegen de gevestigde orde in te werken om principes van overvloedsdenken te gebruiken in plaats van een bewustzijn waarbij schaarste en eigenbelang economische grondslagen zijn.
  • Kies voor transparantie in plaats van competitie. Bij Riksja Travel wordt zoveel mogelijk informatie gedeeld, zelfs met concurrenten. In plaats van prijsverlaging wil men in elkaars keuken kijken en alle aspecten van de reisstructuur met elkaar beschouwen. Daardoor kunnen contracten en onderhandelingen gemakkelijker gestuurd worden op wederzijds voordeel.
  • Biedt trainingsprogramma’s aan om eigenwaarde en zelfliefde te verankeren. Riksja Travel heeft ervaren dat dit helpt als er jaloezie de kop op steekt wanneer een collega meer lijkt te krijgen dan jij.

 

Out-of-the-box-denken

  • Onderzoek wat maximaal realiseerbaar is. Appelman noemt dit het potentieel. Het uitgangspunt voor dit onderzoek is de vraag: wat wil er zich ontvouwen en wat is daarvoor nodig? Organiseer potentieelsessies.
  • Onderzoek het maximale aantal ecologische mogelijkheden dat een bedrijf heeft. Dit wordt het duurzame potentieel Het is het maximale aantal mogelijkheden zonder dat er meer afbreuk gedaan wordt aan de aarde en de maatschappij dan er wordt toegevoegd.

 

Verknopen

  • Bouw een sterke band op met klanten en houdt het klein. Appelman: “We hebben met steeds meer klanten een sterke band en we blijven met hen in gesprek hoe we ons bedrijf en de reizen iedere keer weer beter kunnen maken. Onze doelstelling in het maatschappelijk verantwoord ondernemen is vooral gericht op mensen. We krijgen energie van kleine projecten waarmee we lokale mensen kunnen helpen.”
  • “Als je investeert in mensen, kost dat – zeker in het begin – meer geld”, vertelt Marius Appelman. “Dat is spannend en risicovol, maar je krijgt meer commitment van de medewerkers. Als klanten dan bellen, ervaren ze het enthousiasme en het commitment van degene die ze aan de lijn hebben. Ze krijgen meer dan ze verwacht hadden. Zo ontstaat een oplopende spiraal.” Investeren in het product in plaats van in advertenties loont.

 

Herstellingsvermogen

  • Perk structureel overwerk zoveel mogelijk in. Bij Riksja Travel worden medewerkers uitgenodigd om over te werken in drukkere periodes zoals het hoogseizoen. Deze worden opgevolgd door periodes waarin energie opgeladen kan worden door ‘tijd voor tijd’ op te nemen.

 

Ontspanning en presencing

  • Breng jezelf in een hersengolflengte waarin de creativiteit gemakkelijk stroomt. Appelman was er vanuit zijn Riksja-praktijk aan gewend dat de beste ideeën over mogelijkheden van het bedrijf opborrelden wanneer hij te lang in zijn bed lag of onder de douche stond te mijmeren.
  • Voer meditatiesessies in waardoor de hersengolflengte gemakkelijk op 4-8 Hertz komt. Bij Riksja Travel beginnen sommige bijeenkomsten met een meditatiesessie omdat mensen in een dagelijkse zakelijke omgeving een hersengolflengte hebben van 20-30 Hertz. Dit is de bètahersengolflengte die het lichaam in een stresserende toestand heeft. Door bewust de alfa-, delta- of thetahersengolflengte op te zoeken, zien en horen de deelnemers aan de bijeenkomst meer van het vraagstuk dat op tafel ligt.
  • Tijdens diverse innovatiesessies stemmen managementteam leden zich af op het hoogste potentieel dat zich wil ontvouwen.

 

Communitybuilding

  • Hoe werk je aan communitybuilding met een bedrijf van honderd mensen die opgesplitst zijn in kleine teams? De teamleden werken onderling nauw samen in hun team.
  • Er worden zowel structureel terugkerende als spontane feesten georganiseerd bij Riksja Travel. Op deze feesten zijn er rituelen waarin medewerkers diepe persoonlijke wensen delen. Dit ondersteunt en bekrachtigt een onderlinge band tussen teamleden.
  • Vier jubilea van de organisatie met reizen naar het buitenland en maak rituelen en teambuildingsopdrachten onderdeel ervan.

 

Duurzaam ondernemerschap

  • Zorg voor een goede balans tussen masculiene en feminiene kwaliteiten. Laat het management dienstbaar zijn aan de sociale groep in plaats van een egogedreven manager de leiding te laten nemen. Geef zowel vrijheid om medewerkers op een creatieve manier de klanten te laten bedienen als sturing door de productie- en omzetcijfers te monitoren.
  • Stem af op natuurlijke patronen om de grootste kracht te ontwikkelen en de minste weerstand.