Wat zegt wetenschap over gelukshormonen, positiviteitsresonantie en hersensynchroniciteit?

Waarom zijn mensen die gelukkig zijn flexibeler, mentaal weerbaarder en beter in staat om positieve relaties te creëren? Professor Barbara Frederickson geeft in haar boek Liefde 2.0 hier een wetenschappelijke onderbouwing voor. Daarmee is ze een van mijn inspiratiebronnen voor het Feel, Fly, Flourish model dat ik heb beschreven in Geluk op het werk? Train je gelukscompetenties!

Fredrikson neemt ze de positieve emotie als referentiepunt. “Positieve emoties, ook al subtiel en kort, kunnen sterke krachten in ons leven losmaken. Het is het begin van opwaartse spiralen in ons leven (p.13.) Eindelijk een boek dat wetenschappelijk beschrijft wat de werking is van de zogenaamde ‘innerlijke glimlach’, die in de Chinese heelkunde – ook wel Healing Tao genoemd – al duizenden jaren als basis wordt genomen voor vitaliteit en geluk.

Door de positieve emotie “aan” te zetten, ontstaat er “positiviteitsresonantie”.  Frederickson ontdekte in haar onderzoeken dat bij mensen met positiviteitsresonantie dezelfde delen in de hersenen worden geactiveerd. Dit noemt ze ‘synchroniteit in de biochemie’. Daarom omschrijft ze een moment van authentiek contact als “een werkelijke ontmoeting van geesten als één handeling uitgevoerd door twee breinen”.  Door ‘hersensynchroniciteit” ontstaat er wederzijds begrip.

Vanuit het biologisch perspectief komt bij geluk het hormoon ‘Oxytocine’ vrij. Dit hormoon maakt je gevoeliger voor interpersoonlijke hints, zodat je mensen beter kunt inschatten. Hierdoor kan je sneller zien wie je kunt vertrouwen: je ziet meer in de ogen van de ander én je bent ontvankelijker voor  – en daar komt-ie weer – de glimlach! Oxytocine vermindert stress en zorgt ervoor dat je je minder (snel) bedreigd voelt en je positieve sociale gedrag versterkt. Alle reden dus om je positieve emoties te gaan beoefenen. Volgens Frederickson wordt dit hormoon dan ook is ‘de grote leidsman van het leven’ genoemd.

Je ‘nervus vagus’ is een hersenzenuw die voor zorgt dat een hartslag en ademhaling niet te veel uit de pas gaat lopen als je in de stress schiet. Hoe betere je ‘vagale tonus’, zoals dat heet,  hoe beter je je voelt. Het goede nieuws is dat je deze vagale tonus kunt trainen zoals je je spieren kunt trainen. Sterker nog, als je meer oefeningen doet om je positiviteitsresonantie te verhogen, dan creëert dit structurele verandering in je hersenen!

Om dit allemaal te bewerkstelligen, beschrijft Frederickson allerlei oefeningen die je kunt doen op een willekeurig moment van je dag. Ook al sta je heb je het druk, sta je onder stress of heb je het moeilijk: je kunt een positieve spiraal aan zetten door te beginnen met kleine oefeningen. Een belangrijke oefening is de zogenaamde ‘metta’: het meditatie om ‘liefdevolle vriendelijkheid’  uit te spreken naar jezelf en naar anderen. Vol trots beschrijft ze hoe ze aan de Dalai Lama de resultaten uit haar wetenschappelijk onderzoek voorlegde waarin ze kon aantonen hoe de metta leidde tot meer liefde en geluk. Wellicht klinkt ‘liefdevolle vriendelijkheid’ heel zweverig. Maar Frederickson heeft kunnen aantonen met onderzoek wat de werking hiervan is – ook op de lange duur. Liefde is dan ook niet ‘soft’ en ‘liefdevolle vriendelijkheid’ is niet hetzelfde als iets bedekken met de mantel der liefde terwijl je vol boosheid bent. Sterker nog, onderzoek toont aan dat een onoprechte glimlach schadelijk is.

Ze schrijft alsof ze een TEDtalk geeft.  Hoewel ze een vermaarde professor is en haar bronvermelding duidelijk op orde heeft, heb je als lezer geen last van hinderlijke referenties naar wetenschappelijke bronnen in de tekst. Wie meer wil weten, kijkt achterin het boek naar de indrukwekkende lijst van wetenschappelijke artikelen die ze met voetnoten heeft aangeduid. Ze onderbouwt haar betoog ook met resultaten uit haar PEP Lab: haar laboratorium voor Positieve Emoties Psychofysiologie Lab, in Californië. Daarnaast is haar boek ook doorspekt van haar eigen persoonlijke verhalen ook getuigenissen van mensen om haar heen, die oefeningen hebben gedaan.

Liefde 2.0 is een prachtig boek dat een wetenschappelijke ondergrond geeft aan de werking van positieve emoties vanuit de emotiepsychologie en vanuit de biologie. Daarmee wordt positieve emotie niet alleen een gevoel, maar ook een lichamelijke voedingsstof, een zogenaamde ‘micronutriënt’. Hoe meer micornutriënten, hoe meer geluk.